Kế hoạch bài dạy Toán 6 - Bài 4: Sác xuất thực nghiệm trong một số trò chơi và thí nghiệm đơn giản - Năm học 2023-2024 - Trần Thị Ngọc Oanh

Nội dung text: Kế hoạch bài dạy Toán 6 - Bài 4: Sác xuất thực nghiệm trong một số trò chơi và thí nghiệm đơn giản - Năm học 2023-2024 - Trần Thị Ngọc Oanh

1. Môn: TOÁN6; Lớp: 6D; Năm học: 2023-2024 - GV: Trần Thị Ngọc Oanh; Trường: THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm TIẾT 65-66-67 - §4: XÁC SUẤT THỰC NGHIỆM TRONG MỘT SỐ TRÒ CHƠI VÀ THÍ NGHIỆM ĐƠN GIẢN Môn: Toán; Lớp: 6B,D Thời gian thực hiện: 03 tiết I. MỤC TIÊU Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau: 1. Kiến thức - Làm quen với việc mô tả xác suất (thực nghiệm) của một khả năng xảy ra nhiều lần trong một số trò chơi và thí nghiệm đơn giản. - Sử dụng được phân bố để mô tả xác suất (thực nghiệm) của một khả năng xảy ra nhiều lần thông qua kiểm đếm số lần lặp lại của khả năng đó trong một số trò chơi và thí nghiệm đơn giản. 2. Năng lực Năng lực chung: Góp phần tạo cơ hội để HS phát triển một số năng lực toán học như: Năng lực tư duy và lập luận toán học; năng lực sử dụng công cụ, phương tiện học toán năng lực giao tiếp toán học. Năng lực riêng: Biểu diễn khả năng xảy ra một sự kiện theo xác suất thực nghiệm 3. Phẩm chất - Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác. Tư duy các vấn đề toán học một cách lôgic và hệ thống. - Chăm chỉ tích cực xây dựng bài. - Hình thành tư duy logic, lập luận chặt chẽ, và linh hoạt trong quá trình suy nghĩ. - Ý thức khám phá khoa học thông qua thực nghiệm II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU - Chuẩn bị xúc xắc, đồng xu, hộp kín có ba quả bóng với màu sắc khác nhau nhưng cùng khối lượng và kích thước. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC Tiết 1: Mục I 1. Hoạt động mở đầu a) Mục tiêu + Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học. b) Nội dung hoạt động + GV nêu tình huống, HS suy nghĩ để trả lời. c) Sản phẩm + HS trả lời được câu hỏi mở đầu. d) Tổ chức hoạt động + GV cho HS quan sát bàn cá ngựa: 1
2. Môn: TOÁN6; Lớp: 6D; Năm học: 2023-2024 - GV: Trần Thị Ngọc Oanh; Trường: THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm + GV đặt vấn đề nhưng không yêu cầu HS trả lời: Trong bài học trước, các em đã được học về mô hình xác suất trong một số trò chơi và thí nghiệm đơn giản như là tung đồng xu hoặc chọn một vật từ trong hộp thì trong bài học ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về cách tìm xác suất thực nghiệm trong các trò chơi, thí nghiệm đơn giản ở đó chúng ta sẽ trả lời các câu hỏi đơn giản ví dụ như: khi tham gia trò chơi cờ cá ngựa, chúng ta cần phải tung xúc xắc để xác định số bước đi, một xúc xắc thì có 6 mặt và bạn Nam muốn tung xúc xắc để xuất hiện mặt 1 chấm thì xác xuất thực nghiệm để bạn Nam tung được xúc xắc mặt 1 chấm là bao nhiêu? Ta sẽ trả lời trong bài học “Xác suất thực nghiệm trong một số trò chơi và thí nghiệm đơn giản” ngày hôm nay. 2. Các hoạt động phát hiện, khám phá, chiếm lĩnh kiến thức mới Hoạt động 1: Xác suất thực nghiệm trong trò chơi tung đồng xu a) Mục tiêu + Giúp HS hình thành khái niệm xác suất thực nghiệm và tính được xác suất thực nghiệm khi tung đồng xu. b) Nội dung hoạt động + HS đọc SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV. c) Sản phẩm + HS nắm vững kiến thức, kết quả của HS. d) Tổ chức hoạt động Nội dung Sản phẩm dự kiến Ở trong phần đầu tiên, chúng ta sẽ cùng tìm 1. Xác suất thực nghiệm trong trò chơi hiểu về xác suất thực nghiệm trong trò chơi tung đồng xu tung đồng xu. Mặt sấp Mặt ngửa *Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ + GV: Trong trò chơi này, bạn Hòa tung đồng Số lần 3 5 xu liên tiếp 8 lần và thu được kết quả như trong 3 5 Tỉ số bảng trong SGK. 8 8 + GV: Ở lần tung từ 1 đến 8 thì các mặt xuất 3 là xác suất thực nghiệm xuất hiện mặt hiện: Mặt S kí hiệu cho mặt sấp, mặt N kí hiệu 8 cho mặt ngửa. Từ kết quả trong SGK, các em sấp khi tung đồng xu 8 lần. hãy đếm và xác định cho cô thì có bao nhiêu 2
3. Môn: TOÁN6; Lớp: 6D; Năm học: 2023-2024 - GV: Trần Thị Ngọc Oanh; Trường: THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm lần xuất hiện mặt sấp, bao nhiêu lần xuất hiện 5 là xác suất thực nghiệm xuất hiện mặt mặt ngửa? 8 ngửa khi tung đồng xu 8 lần. Mặt sấp Mặt ngửa + Xác suất thực nghiệm xuất hiện mặt N Số lần khi tung đồng xu nhiều lần bằng: + GV yêu cầu HS viết tỉ số số lần xuất hiện: Số lần mặt N xuất hiện Mặt N và tổng số lần tung đồng xu Tổng số lẩn tung đồng xu Mặt S và tổng số lần tung đồng xu + Xác suất thực nghiệm xuất hiện mặt S + GV nhắc HS chú ý vào hai tỉ số: Nếu lấy số khi tung đồng xu nhiều lần bằng: lần xuất hiện mặt ngửa chia cho tổng số lần Số lần mặt S xuất hiện tung đồng xu thì ta có xác suất thực nghiệm Tổng số lần tung đồng xu xuất hiện mặt ngửa khi tung đồng xu nhiều lần. + Chú ý: Và như vậy ta có: Xác suất thực nghiệm xuất - Xác suất thực nghiệm xuất hiện mặt S 5 (hoặc mặt N) phản ánh số lần xuất hiện hiện mặt N khi tung đồng xu 8 lần bằng 8 mặt đó so với tổng số lần tiến hành thực + GV: Tương tự như với mặt ngửa, xác suất nghiệm. thực nghiệm xuất hiện mặt sấp khi tung đồng - Xác suất thực nghiệm trong trò tung xu nhiều lần tính bằng cách nào? đồng xu hay tổng quát hơn là trong các trò + GV: Khi đó, xác suất thực nghiệm xuất hiện chơi và thí nghiệm lớn hơn hoặc bằng 0 mặt S khi tung đồng xu 8 lần bằng bao nhiêu? và nhỏ hơn hoặc bằng 1. + GV dẫn dắt vào chú ý: Trong trò chơi tung Luyện tập 1: đồng xu, xác suất xuất hiện mặt sấp hoặc ngửa Số lần xuất hiện mặt S là: phản ánh số lần xuất hiện mặt đó so với số lần 25 – 15 = 10 (lần) tiến hành thực nghiệm. Với mặt S hay mặt N, Xác suất thực nghiệm số lần xuất hiện mặt ta sẽ đếm xem bao nhiêu lần xuất hiện mặt này S là: 10 2 rồi ta chia cho tổng số lần tung đồng xu. Tỉ số thu được chính là xác suất thực nghiệm xuất 25 5 hiện mặt tương ứng. 2 Đáp số: + GV cho HS ghi nhớ phần nội dung trong 5 khung kiến thức và phần chú ý. + GV giới thiệu cho HS về khoảng giá trị của xác suất thực nghiệm: Khi tung đồng xu 12 lần thì tối đa sẽ có 12 lần xuất hiện mặt ngửa do đó xác suất thực nghiệm 12 lớn nhất sẽ bằng 1. 12 + GV: Tương tự như vậy, trường hợp xác suất thực nghiệm xuất hiện mặt ngửa nhỏ nhất trong 12 lần tung sẽ bằng bao nhiêu? Đó là trường hợp nào? + HS: Bằng 0 trong trường hợp tung 12 lần liên tiếp nhưng không lần nào xuất hiện mặt ngửa. 3
4. Môn: TOÁN6; Lớp: 6D; Năm học: 2023-2024 - GV: Trần Thị Ngọc Oanh; Trường: THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm + GV chốt: Như vậy, xác suất thực nghiệm trong trò tung đồng xu hay tổng quát hơn là trong các trò chơi và thí nghiệm sẽ đều lớn hơn hoặc bằng 0 và nhỏ hơn hoặc bằng 1. 7 VD như là một giá trị nằm giữa 0 và 1. 12 0 tức là không bao giờ xảy ra, 1 là luôn xảy ra. + GV yêu cầu HS đọc VD1 và áp dụng làm Luyện tập 1. *Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ + HS làm việc theo nhóm, thực hiện nhiệm vụ của giáo viên. + GV theo dõi, hỗ trợ, hướng dẫn HS làm bài luyện tập 1. *Bước 3: Báo cáo, thảo luận + GV gọi đại diện các nhóm trình bày kết quả hoạt động 1, các nhóm khác lắng nghe nhận xét và bổ sung. + GV gọi 01 HS lên bảng làm bài Luyện tập 1 *Bước 4: Kết luận, nhận định - GV nhận xét thái độ làm việc, phương án trả lời của học sinh, ghi nhận và tuyên dương học sinh nếu học sinh trả lời đúng. - GV chốt kiến thức Tiết 2: Mục II Hoạt động 2: Xác suất thực nghiệm trong trò chơi lấy vật từ trong hộp a) Mục tiêu + Giúp HS hình thành khái niệm xác suất thực nghiệm và tính được xác suất thực nghiệm từ mô hình lấy vật từ trong hộp. b) Nội dung hoạt động + HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV. c) Sản phẩm + HS nắm vững kiến thức, kết quả của HS. d) Tổ chức hoạt động Nội dung Sản phẩm dự kiến *Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ II. Xác suất thực nghiệm trong trò chơi + GV cho HS thảo luận theo nhóm, đọc kết quả lấy vật từ trong hộp bảng mô tả khi lấy bóng ở trong hộp ở hoạt Vàng Xanh Đỏ động 2 trang 18 SGK và thực hiện các yêu cầu: Số lần 3 3 4 - Kiểm đếm số lần xuất hiện màu xanh, màu đỏ 3 3 4 Tỉ số và màu vàng sau 10 lần lấy bóng. 10 10 10 4
5. Môn: TOÁN6; Lớp: 6D; Năm học: 2023-2024 - GV: Trần Thị Ngọc Oanh; Trường: THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm - Viết tỉ số của số lần xuất hiện màu xanh và Xác suất thực nghiệm xuất hiện màu đỏ tổng số lần lấy bóng 4 khi lấy bóng 10 lần là: - Viết tỉ số của số lần xuất hiện màu đỏ và tổng 10 số lần lấy bóng. Xác suất thực nghiệm xuất hiện màu xanh - Viết tỉ số của số lần xuất hiện màu vàng và 3 khi lấy bóng 10 lần là: tổng số lần lấy bóng. 10 + HS điền kết quả vào bảng sau: Xác suất thực nghiệm xuất hiện màu vàng Vàng Xanh Đỏ 3 Số lần khi lấy bóng 10 lần là: 10 Tỉ số + Xác suất thực nghiệm xuất hiện màu A - GV cho HS đọc phần nội dung trong khung khi lấy bóng nhiều lần bằng: kiến thức trọng tâm Số lần màu A xuất hiện - GV yêu cầu HS đọc VD2 và áp dụng làm bài Tổng số lẩn lấy bóng Luyện tập 2 + Tổng quát: Xác suất thực nghiệm sự - GV đưa ra công thức tính trong trường hợp kiện P xảy ra khi thực hiện lặp lại một tổng quát. hoạt động nhiều lần bằng: *Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ Số lần sự kiện P xảy ra - HS thảo luận thực hiện nhiệm vụ của giáo Tổng số lần thực hiện hoạt động. viên. Luyện tập 2: - GV theo dõi, hỗ trợ, hướng dẫn HS làm bài Xác suất thực nghiệm xuất hiện màu vàng Luyện tập 2 5 1 *Bước 3: Báo cáo, thảo luận là: 20 4 - GV gọi đại diện các nhóm trình bày kết quả hoạt động 2, các nhóm khác lắng nghe nhận xét và bổ sung. - GV gọi 1 HS đứng tại chỗ đọc nội dung trong khung kiến thức trọng tâm. - Gọi 1 HS lên bảng làm bài Luyện tập 2 *Bước 4: Kết luận, nhận định - GV nhận xét thái độ làm việc, phương án trả lời của học sinh, ghi nhận và tuyên dương học sinh nếu học sinh trả lời đúng. - GV cho HS đọc về xác suất thực nghiệm xuất hiện mặt k chấm khi gieo xúc xắc nhiều lần. - GV chốt kiến thức Tiết 3: Luyện tập 3. Các hoạt động luyện tập Hoạt động 1: a) Mục tiêu + HS củng cố lại kiến thức thông qua một số bài tập. b) Nội dung hoạt động + HS dựa vào kiến thức đã học vận dụng làm bài tập 5
6. Môn: TOÁN6; Lớp: 6D; Năm học: 2023-2024 - GV: Trần Thị Ngọc Oanh; Trường: THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm c) Sản phẩm + Kết quả của HS. d) Tổ chức hoạt động - GV yêu cầu HS hoàn thành các bài bập 2, 3, 4 trong SGK trang 19, 20 - HS thảo luận hoàn thành bài toán dưới sự hướng dẫn của GV: Bài 2: a) Nếu tung một đồng xu 22 lần liên tiếp; có 13 lần xuất hiện mặt N thì xác suất thực nghiệm xuất 13 hiện mặt N bằng: 22 b) Nếu tung một đồng xu 25 lần liên tiếp; có 11 lần xuất hiện mặt S thì xác suất thực nghiệm xuất hiện 11 mặt S bằng: 25 c) Nếu tung một đồng xu 30 lần liên tiếp; có 14 lần xuất hiện mặt N thì xác suất thực nghiệm xuất hiện 30 14 8 mặt S bằng: 30 = 15 Bài 3: HS thực hiện rút thẻ 25 lần liên tiếp và ghi kết quả vào bảng 푆ố 푙ầ푛 ấ푡 ℎ푖ệ푛 푠ố 1 a) Xác suất thực nghiệm xuất hiện số 1: 25 푆ố 푙ầ푛 ấ푡 ℎ푖ệ푛 푠ố 5 b) Xác suất thực nghiệm xuất hiện số 5: 25 푆ố 푙ầ푛 ấ푡 ℎ푖ệ푛 푠ố 10 c) Xác suất thực nghiệm xuất hiện số 10: 25 Bài 4: a) Số lần xuất hiện mặt 1 chấm: 3 lần Số lần xuất hiện mặt 6 chấm: 1 lần 3 b) Xác suất thực nghiệm xuất hiện mặt 1 chấm là: 10 1 c) Xác suất thực nghiệm xuất hiện mặt 6 chấm là: 10 - GV nhận xét thái độ làm việc, phương án trả lời của học sinh, ghi nhận và tuyên dương nhóm học sinh có câu trả lời tốt nhất. 4. Các hoạt động vận dụng a) Mục tiêu + HS nắm kĩ nội dung vừa được học. b) Nội dung hoạt động + GV ra bài tập, HS hoàn thành. c) Sản phẩm + KQ của HS. d) Tổ chức hoạt động - GV yêu cầu HS trả lời nhanh các bài tập trắc nghiệm sau: Câu 1: Nếu tung một đồng xu 50 lần liên tiếp, có 24 lần xuất hiện mặt S thì xác suất thực nghiệm xuất hiện mặt S là: 12 13 1 1 A. B. C. D. 25 25 24 50 Câu 2: Nếu tung một đồng xu 40 lần liên tiếp, có 16 lần xuất hiện mặt S thì xác suất thực nghiệm xuất hiện mặt N là: 6
7. Môn: TOÁN6; Lớp: 6D; Năm học: 2023-2024 - GV: Trần Thị Ngọc Oanh; Trường: THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm 2 3 1 1 A. B. C. D. 5 5 16 40 Câu 3: Một hộp có 10 chiếc thẻ được đánh số từ 1 đến 10. Rút ngẫu nhiên một chiếc thẻ từ trong hộp, ghi lại số của thẻ rút được và bỏ lại thẻ đó vào hộp. Sau 25 lần rút thẻ liên tiếp, nhận thấy có 4 lần lấy được thẻ đánh số 6. Xác suất thực nghiệm xuất hiện thẻ đánh số 6 là: 1 4 6 1 A. B. C. D. 10 25 25 25 Câu 4: Một hộp có 1 quả bóng xanh, 1 quả bóng đỏ, 1 quả bóng vàng; các quả bóng có kích thước và khối lượng như nhau. Mỗi lần bạn Nam lấy ngẫu nhiên một quả bóng trong hộp, ghi lại của màu quả bóng lấy ra và bỏ lại quả bóng đó vào hộp. Sau 20 lần lấy bóng liên tiếp, bạn Nam có kết quả như sau: Xác Lần lấy bóng Kết quả Lần lấy bóng Kết quả suất thực 1 Xuất hiện màu đỏ 11 Xuất hiện màu vàng 2 Xuất hiện màu xanh 12 Xuất hiện màu vàng 3 Xuất hiện màu đỏ 13 Xuất hiện màu xanh 4 Xuất hiện màu vàng 14 Xuất hiện màu xanh 5 Xuất hiện màu đỏ 15 Xuất hiện màu vàng 6 Xuất hiện màu vàng 16 Xuất hiện màu đỏ 7 Xuất hiện màu xanh 17 Xuất hiện màu xanh 8 Xuất hiện màu xanh 18 Xuất hiện màu đỏ 9 Xuất hiện màu đỏ 19 Xuất hiện màu xanh 10 Xuất hiện màu vàng 20 Xuất hiện màu đỏ nghiệm xuất hiện màu đỏ trong 20 lần lấy là: 7 3 20 3 A. B. C. D. 20 10 7 20 Câu 5: Một hộp có 1 quả bóng xanh, 1 quả bóng đỏ, 1 quả bóng vàng; các quả bóng có kích thước và khối lượng như nhau. Mỗi lần bạn Nam lấy ngẫu nhiên một quả bóng trong hộp, ghi lại của màu quả bóng lấy ra và bỏ lại quả bóng đó vào hộp. Sau 20 lần lấy bóng liên tiếp, bạn Nam có kết quả như sau: Lần lấy bóng Kết quả Lần lấy bóng Kết quả 1 Xuất hiện màu đỏ 11 Xuất hiện màu vàng 2 Xuất hiện màu xanh 12 Xuất hiện màu vàng 3 Xuất hiện màu đỏ 13 Xuất hiện màu xanh 7
8. Môn: TOÁN6; Lớp: 6D; Năm học: 2023-2024 - GV: Trần Thị Ngọc Oanh; Trường: THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm 4 Xuất hiện màu vàng 14 Xuất hiện màu xanh 5 Xuất hiện màu đỏ 15 Xuất hiện màu vàng 6 Xuất hiện màu vàng 16 Xuất hiện màu đỏ 7 Xuất hiện màu xanh 17 Xuất hiện màu xanh 8 Xuất hiện màu xanh 18 Xuất hiện màu đỏ 9 Xuất hiện màu đỏ 19 Xuất hiện màu xanh 10 Xuất hiện màu vàng 20 Xuất hiện màu đỏ Xác suất thực nghiệm xuất hiện màu vàng là 3 7 3 10 A. B. C. D. 10 20 20 3 Câu 6: Nếu gieo một con xúc xắc 2 lần liên tiếp, có 7 lần xuất hiện mặt 5 chấm thì xác suất thực nghiệm xuất hiện mặt 5 chấm là: 7 5 1 5 A. B. C. D. 22 22 11 7 Câu 7: Nếu gieo một con xúc xắc 18 lần liên tiếp, có 3 lần xuất hiện mặt 1 chấm thì xác suất thực nghiệm xuất hiện mặt 1 chấm là: 1 1 1 A. B. C. 1 D. 6 18 3 Câu 8: Nếu gieo một con xúc xắc 32 lần liên tiếp, có 14 lần xuất hiện mặt N thì xác suất thực nghiệm xuất hiện mặt S là: 7 9 16 16 A. B. C. D. 16 16 9 7 - HS thảo luận hoàn thành bài toán dưới sự hướng dẫn của GV - GV nhận xét thái độ làm việc, phương án trả lời của học sinh, ghi nhận và tuyên dương nhóm học sinh có câu trả lời tốt nhất. *CỦNG CỐ - DẶN DÒ + GV nhấn mạnh HS phải nhận biết được xác suất thực nghiệm của một khả năng xảy ra hoặc không xảy ra trong trò chơi tung đồng xu, lấy vật ra từ hộp và gieo xúc xắc. + GV khuyến khích HS tự tiến hành các thí nghiệm tung đồng xu, giao xúc xắc, lấy vật từ trong hộp và tự tính xác suất thực nghiệm. IV. KẾ HOẠCH ĐÁNH GIÁ Hình thức đánh giá Phương pháp đánh giá Công cụ đánh giá Ghi chú + Đánh giá thường xuyên: + Phương pháp quan sát: + Báo cáo thực hiện - Sự tích cực chủ động của - GV quan sát qua quá công việc. HS trong quá trình tham gia trình học tập: chuẩn bị bài, + Hệ thống câu hỏi các hoạt động học tập. tham gia vào bài học (ghi và bài tập. - Sự hứng thú, tự tin, trách chép, phát biểu ý kiến, + Trao đổi, thảo nhiệm của HS khi tham gia thuyết trình, tương tác với luận GV, với các bạn, ) 8
9. Môn: TOÁN6; Lớp: 6D; Năm học: 2023-2024 - GV: Trần Thị Ngọc Oanh; Trường: THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm các hoạt động học tập cá - GV quan sát hành động nhân. cũng như thái độ, cảm xúc - Thực hiện các nhiệm vụ hợp của HS. tác nhóm (rèn luyện theo + Phương pháp hỏi đáp. nhóm, hoạt động tập thể) V. HỒ SƠ DẠY HỌC *HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ - Đọc thêm mục CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT. - Hoàn thành bài tập còn lại trong SGK và các bài tập trong SBT - Chuẩn bị bài mới “Bài tập cuối chương IV”. 9