Bài giảng Khoa học tự nhiên 7 - Chương IV: Từ - Bài 18: Nam châm

Nội dung text: Bài giảng Khoa học tự nhiên 7 - Chương IV: Từ - Bài 18: Nam châm

1. Em đã bao giờ trông thấy hay có một vật gọi là “nam châm” chưa? Bằng cách nào có thể xác định được vật đó là nam châm?
2. Chắc hẳn ai trong số chúng ta cũng đã từng nhìn thấy nam châm. Vì nam châm rất phổ biến trong đời sống và có nhiều hình dạng khác nhau. Muốn xác định vật đó có phải là nam châm hay không ta đưa lại gần vật bằng sắt. Nếu hút vật bằng sắt thì đó là nam châm
3. Nam châm có những tính chất gì? Các nam châm có thể tương tác với nhau không?
4. BÀI 18:NAM CHÂM
5. I. Nam châm là gì? Nam châm là vật có từ tính (hút được các vật+bằng Nam sắtchâmhoặc hútmột đượcsố cáchợp vậtkim bằngcủa sắt). Vật liệusắtNam vàbị mộtnam châm sốchâm hợpđược kimhút phát củalà hiệnvật sắt liệu có tính khi nào ? chúng có đặc chất+từ Kim. nam châm tự do ở trạng thái cân bằngđiểm thì gìmột và đầu được luôn sử chỉdụng hướng bắc, đầu kiavới luôn mục chỉđích hướng gì? nam.
6. II. Tính chất từ của nam châm. HOẠT ĐỘNG NHÓM Dụng cụ Một nam châm thẳng Một nam châm hình chữ U Một kim nam châm Một số vật nhỏ bằng sắt, thép, đồng nhôm, gỗ
7. ? Hai đầu thanh nam châm hút vật liệu nào và không hút vật liệu nào ? Các vật liệu đặt ở đầu hay giữa của nam châm bị hút mạnh nhất? a) Hai đầu nam châm hút vật liệu: sắt, thép. Không hút vật liệu gỗ, đồng, nhôm. b) Các vật liệu đặt ở hai đầu của nam châm thì bị hút mạnh nhất.
8. Đẩy nhẹ cho kim quay một góc nhỏ rồi buông tay, quan sát hướng chỉ của kim nam châm khi đã nằm cân bằng. TN2: Đặt một kim nam châm cân bằng trên một mũi nhọn (kim nam châm tự do) (Hình 18.3), quan sát hướng chỉ của hai đầu kim khi kim đã nằm cân bằng. Đẩy nhẹ cho kim quay một góc nhỏ rồi buông tay, quan sát hướng chỉ của kim nam châm khi đã nằm cân bằng. Kim nam châm chỉ hướng Bắc – Nam. Kim nam châm chỉ hướng Bắc – Nam.
9. 1.Một đầu kim luôn chỉ hướng nào và đầu kia của kim luôn chỉ hướng nào (hướng Bắc hay hướng Nam)? Một đầu của kim nam châm chỉ về phía Bắc địa lí gọi là cực Bắc. Đầu kia hướng về phía Nam địa lí gọi là cực Nam. 2.Từ các thí nghiệm trên có thể rút ra những tính chất gì của nam châm? Tính chất của nam châm rút ra từ các thí nghiệm trên: - Nam châm là vật có từ tính (hút được các vật bằng sắt và một số hợp kim của sắt). Kim nam châm khi đặt cân bằng trên mũi nhọn luôn chỉ hướng Bắc – Nam. 3. Dùng kim nam châm xác định các hướng đông tây nam bắc trong phòng học
10. Bước 1: Xác định hướng nam và hướng bắc bằng kim nam châm đặt cân bằng trên mũi nhọn. Sau đó đánh dấu vào tờ giấy. Bước 2: Xác định hướng Tây và hướng Đông theo quy tắc sau:
11. III.Tương tác giữa hai nam châm Treo thanh nam châm thẳng bằng hai sợi chỉ lên thanh ngang của giá đỡ, để cho thanh nam châm nằm cân bằng. Đưa một cực của thanh nam châm khác lại gần một đầu thanh nam châm được treo (Hình 18.4). Sau đó đưa cực kia của nam châm lại gần thanh nam châm được treo. Mô tả hiện tượng xảy ra. Hiện tượng xảy ra: + Khi đưa một cực của thanh nam châm khác lại gần một đầu thanh nam châm được treo thì thấy chúng hút nhau. + Sau đó đưa cực kia của nam châm lại gần thanh nam châm được treo thì thấy chúng đẩy nhau.
12. Tương tác giữa hai nam châm: - Hai từQua cực thíkhác nghiệm tên thì có hút thể nhau rút ra - Hai từkết cực luận cùng gì tênvề tươngthì đẩy tác nhau giữa. IV. Định hướnghai của nam một châm kim? nam châm tự do Thí nghiệm:- Đặt một kim nam châm tự do tại vị trí gần một nam châm thẳng (Hình 18.5). Xác định hướng của kim nam châm. Đẩy kim nam châm lệch khỏi hướng vừa xác định rồi buông tay. Khi kim đã đứng yên, kim còn chỉ hướng lúc đầu nữa không? Làm lại thí nghiệm 2 lần và nhận xét.
13. - Làm lại thí nghiệm trên ở vị trí khác của kim nam châm. Đặt một kim nam châm tự do tại vị trí gần một nam châm thẳng (Hình 18.5). Ta thấy kim nam châm chỉ hướng Nam – Bắc. Đẩy kim nam châm lệch khỏi hướng vừa xác định rồi buông tay. Khi kim đã đứng yên, kim vẫn chỉ hướng như lúc đầu NX:Kim namTừ thíchâm nghiệm đặt gần trên nam rút châmra nhận sẽ chịu tác dụng của namxét gì châm về tác làm dụng cho của kim một nằm nam theo một hướng xác định. châm lên một kim nam châm?
14. Câu 1: Khoanh tròn vào từ đúng hoặc sai các câu dưới đây nói về nam châm STT Nói về nam châm Đánh giá 1 Nam châm hút được tất cả các vật đúng Sai bằng kim loại 2 Nam châm nào cũng có hai cực: đúng Sai một cực gọi là cực bắc, một cực gọi là cực nam 3 Hai nam châm cứ để gần nhau là đúng Sai hút nhau 4 Một kim nam châm để tự do thì đúng Sai một đầu kim luôn chỉ hướng bắc, một đầu luôn chỉ hướng nam
15. Câu 2: Một thanh nam châm bị gãy làm hai thì: A. Một nửa là cực Bắc, một nửa là cực Nam B. Cả hai nửa đều mất từ tính C. Mỗi nửa đều là một nam châm có hai cực Bắc Nam D. Mỗi nửa đều là một nam châm và cực của mỗi nửa ở chỗ đứt gãy cùng tên
16. Câu 3: Trái đất là một nam châm khổng lồ vì: A.Trái đất hút mọi vật về phía nó B. Kim của la bàn đặt trên mặt đất luôn chỉ theo hướng Bắc- Nam C. Trái đất có Bắc cực và Nam cực D. Ở trái đất có nhiều quặng sắt
17. Câu 4: Mạt sắt đặt ở chỗ nào trên thanh nam châm bị hút mạnh nhất? A Ở phần giữa của thanh Chỉ ở đầu cự Bắc của thanh nam B châm Chỉ ở đầu cực Nam của thanh C nam châm. Ở cả hai đầu cực Bắc và cực D Nam của thanh nam châm
18. Câu 5: Khi nào hai thanh nam châm hút nhau A Khi hai cực Bắc để gần nhau. B Khi hai cực Nam để gần nhau. C Khi để hai cực khác tên gần nhau. D Khi cọ sát hai cực cùng tên vào nhau.
19. Câu 6 : Đặt kim nam châm trên giá thẳng đứng như hình sau. Khi đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc theo hướng nào? A Đông – Tây B Đông bắc - Tây nam C Bắc – Nam D Tây bắc - Đông Nam